Słownik pojęć finansowych

3D Secure.  To usługa zwiększająca bezpieczeństwo płatności kartami w Internecie. W trakcie dokonywania płatności internetowych, oprócz numeru karty, daty jej ważności oraz kodu CVC lub CVV, wymagany jest także kod SMS otrzymany na numer telefonu klienta.

Biuro Informacji Gospodarczej (w skrócie BIG). Instytucja, która zbiera, przechowuje i udostępnia informacje o nierzetelnych dłużnikach. W przeciwieństwie do BIK (Biuro Informacji Kredytowej) znalezienie sie w tej bazie jest niekorzystne dla dłużnika, szczególnie gdy ubiega się on o kredyt lub pożyczkę. Bank lub inna instytucja udzielająca pożyczek mogą odmówić jej udzielenia lub pożyczyć ale na gorszych warunkach. BIG działa na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych z dnia 9 kwietnia 2010r. W Polsce nie ma jednego Biura Informacji Gospodarczej. Na obecną chwilę jest ich 5. Są to: ERIF Biuro Informacji Gospodarczej, BIG InfoMonitor, Krajowy Rejestr Długów BIG, Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej i Krajowa Informacja Długów Telekomunikacyjnych. . Każde z tych biur działa niezależnie i prowadzi odrębną listę dłużników.

Biuro Informacji Kredytowej (w skrócie BIK), to instytucja powołana w roku 1997 przez Związek Banków Polskich na mocy ustawy Prawo Bankowe. Zadaniem BIK jest gromadzenie, przechowywanie oraz przetwarzanie informacji o zobowiązaniach i historii zobowiązań klientów banków i SKOK-ów. W Biurze Informacji Kredytowej gromadzone są informacje na temat osób indywidualnych jak i przedsiębiorców. Błędem jest jednak ten, kto sądzi, że obecność w zbiorach BIK to zło. W BIK gromadzona jest historia zobowiązań, czyli nie tylko negatywna, ale też pozytywna historia zobowiązań, która przy ubieganiu się o kredyt lub pożyczkę w banku może spowodować niższe koszty kredytu lub pożyczki.

Całkowity koszt kredytu. To wszystkie niezbędne koszty, które kredytobiorca (pożyczkobiorca) ponosi przy zaciąganiu kredytu lub pożyczki. To przede wszystkim odsetki, ale też wszelkie opłaty i prowizje oraz koszty dodatkowe, np. koszty ubezpieczenia.

CVV2 lub CVC2 (Card Verification Value 2 – organizacja Visa/Card Verification Code 2 – organizacja Masttercard). Trzycyfrowy kod znajdujący się na odwrocie (rewersie) karty płatniczej po prawej stronie paska, na którym składany jest podpis właściciela karty. Kod ten wymagany jest przy płatności kartą dokonywaną przez Internet.

HCE – (Host Card Emulation). System płatności mobilnych umożliwiających dokonywanie transakcji za pomocą telefonów komórkowych na takiej samej zasadzie jak dokonywane są płatności kartą płatniczą. HCE, to „wirtualna” karta płatnicza zainstalowana w telefonie komórkowym/smartfonie.

Karta debetowa. Rodzaj karty płatniczej. Karta debetowa wydawana jest do rachunku osobistego (ROR-u). Jest z nim powiązana. Transakcji kartą debetową można dokonywać więc do wysokości środków zgromadzonych na rachunku, o ile nie są ustawione inne limity dla transakcji dokonywanych kartą debetową. Kartą debetową można płacić za zakupy i usługi w punktach stacjonarnych i w Internecie (transakcje bezgotówkowe). Można nią wypłacać gotówkę z bankomatu (często nazywana kartą bankomatową) i przy okazji płacenia za zakupy w sklepie korzystając z usługi cash back (transakcje gotówkowe).

Karta kredytowa. Rodzaj karty płatniczej. Karta kredytowa, to szczególny rodzaj kredytu. Nie jest, jak karta debetowa, powiązana z rachunkiem bankowym. Bank na podstawie umowy karty kredytowej przyznaje klientowi limit kredytowy. Kwotą tą klient może dowolnie dysponować. Każdy wydatek zmniejsza kwotę dostępnych środków, a każda spłata ją zwiększa. Raz w miesiącu generowany jest wyciąg dokonanych operacji. Jeżeli klient spłaci całe zadłużenie w wyznaczonym na wyciągu terminie, nie zapłaci odsetek (tzw. okres bezodsetkowy). Dotyczy to jednak tylko transakcji bezgotówkowych (płatności kartą przy użyciu karty płatniczej). Od transakcji gotówkowych (np. wypłata z bankomatu) naliczane są odsetki od momentu wypłaty.

Kod PIN. Kod składający się z 4 cyfr służący do potwierdzania transakcji dokonywanych za pośrednictwem karty płatniczej. Bez PIN nie jest możliwa m.in. wypłata gotówki kartą płatniczą z bankomatu czy zapłata za zakupu (transakcje powyżej 50 zł).

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). Centralny organ administracji rządowej nadzorujący sektor finansowy w Polsce. Do zadań KNF należy m.in.: sprawowanie nadzoru nad sektorem bankowym, rynkiem kapitałowym i sektorem kas spółdzielczych.

Kredyt bankowy wiąże się z zaciągnięciem długu w banku. Umowa o kredyt podlega przepisom ustawy Prawo bankowe i Ustawy o kredycie konsumenckim. Umowa kredytu bankowego musi być zawarta na piśmie, przy czym umowa może też zostać zawarta w formie elektronicznej, o ile zostaną spełnione wymagania przewidziane przez Prawo bankowe. Przedmiotem kredytu, w przeciwieństwie do pożyczki, mogą być tylko pieniądze, które zostaną przeznaczone na ściśle określony cel wskazany w umowie. Oprócz wskazania celu wydatkowania pieniędzy, w umie muszą zostać wskazane: kwota kredytu, zasady i termin spłaty kredytu, wysokość oprocentowania i warunki jego zmiany, wysokość prowizji. Od umowy o kredyt można odstąpić w terminie 14 dni od jej zawarcia. Klient zwraca wówczas pożyczoną kwotę wraz z odsetkami naliczonymi za czas korzystania z kredytu. Ma na to 30 dni od dnia złożenia oświadczenie o odstąpieniu od umowy.

Kredyt konsolidacyjny. To kredyt łączący kilka zaciągniętych kredytów w jeden. Dla klienta najczęściej oznacza to jedną niższą niż w przypadku kilku kredytów spłacanych oddzielnie, ratę. W ostatecznym rozrachunku koszt kredytu konsolidacyjnego może być wyższy niż w przypadku kredytów spłacanych oddzielnie. Ma na to wpływ m.in to, że przy zaciąganiu kredytu konsolidacyjnego zazwyczaj jest wydłużany okres spłaty oraz to, że klienci oprócz kwoty niezbędnej do spłaty innych kredytów, pożyczają dodatkową kwotę.

Kredytobiorca – może być osobą fizyczną, prawną lub jednostką nieposiadającą osobowości prawnej. To ktoś, kto zaciągnął kredyt.

Kredytodawca – może być osobą fizyczną, prawną lub jednostką nieposiadającą osobowości prawnej. To ktoś, kto udziela kredytu.

Lokata, to produkt oszczędnościowy banku. Zakładana na z góry określony czas. W przeciwieństwie do konta oszczędnościowego, nie można na lokatę dopłacać środków, ani ich wypłacać przed zakończeniem terminu trwania lokaty. Można lokatę zerwać (zakończyć lokatę), ale w takim przypadku klient traci odsetki, nawet te wypracowane w czasie gdy rzeczywiście środki były wpłacone na lokatę.

Oprocentowanie. To cena należna posiadaczowi kapitału z tytułu udostępnienia przez niego środków pieniężnych innym podmiotom na określony czas, np. kredytobiorca dla banku w przypadku kredytu i bank posiadaczowi lokaty, w przypadku produktu oszczędnościowego. Cena ta wyrażona jest jako procent liczony od pożyczonej kwoty i mierzony jest w ujęciu rocznym. Oprocentowanie jest naliczane od momentu pożyczenia środków do momentu ich całkowitej spłaty. Oprocentowanie może być stałe lub zmienne. Oprocentowanie stałe obowiązuje przez cały okres trwania umowy. Stosowane jest najczęściej przy kredytach i lokatach krótkoterminowych. Wysokość oprocentowania zmiennego może ulegać zmianie w czasie trwania umowy w wyniku okoliczności przewidzianych w umowie. Najczęściej stosowanej przy produktach długoterminowych.

Poręczyciel (żyrant), to ktoś, kto deklaruje w banku, że jeśli osoba, która wzięła kredyt przestanie go spłacać, on przejmuje jej zobowiązanie i staje się dłużnikiem banku.

POS (Point of Sale). Terminal akceptujący płatności kartami w sklepie.

Pożyczka, podobnie jak kredyt wiąże się z zaciągnięciem długu. Od kredytu różni się jednak kilkoma czynnikami. Pożyczka może być udzielona nie tylko przez banki, ale też i inne instytucje, a także osoby fizyczne. Umowa pożyczki może, ale nie musi zostać zawarta na piśmie. Powinna jednak mieć formę pisemną jeżeli jej wartość przekracza 500 złotych. Przedmiotem pożyczki mogą być pieniądze, ale też inne przedmioty materialne. W odróżnieniu od kredytu, pożyczone pieniądze pożyczkobiorca może wydać na dowolny cel. Zasady dotyczące pożyczek reguluje Kodeks cywilny.

Rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (w skrócie ROR) zwany też kontem osobistym. To podstawowy produkt bankowy wykorzystywany przede wszystkim do obsługi finansów osobistych, m.in. przekazywania wynagrodzenia przez pracodawcę, dokonywania przelewów. Stanowi podstawę do obsługi innych produktów bankowych, np. lokat, rachunków oszczędnościowych, kredytów. Do ROR jest wydawana karta debetowa.

Rachunek oszczędnościowy, to oprócz lokaty podstawowy produkt oszczędnościowy banku. Otwierany najczęściej do ROR. W odróżnieniu od lokaty można w dowolnym momencie wpłacać środki i je wypłacać bez utraty odsetek.

RRSO (rzeczywista roczna stopa oprocentowania). Zawiera wszystkie koszt, które pożyczkobiorca musi ponieść, by otrzymać kredyt: odsetki, prowizje, opłaty, koszty usług dodatkowych niezbędnych do uzyskania kredytu. Do jej wyliczenia nie są brane pod uwagę dodatkowe koszty związane z hipoteką, bo te konsument musi ponieść niezależnie od banku.
Wartość RRSO przedstawiana jest w ujęciu procentowym w stosunku rocznym. Instytucje udzielające kredytów i pożyczek zobligowane są przez ustawodawcę do podawania w swoich ofertach wartości RRSO wraz z wyliczeniem tej wartości.

Transakcja bezgotówkowa. Dokonywana jest bez fizycznego użycia gotówki. Najbardziej znaną transakcją bezgotówkową jest płatność kartą płatniczą. Transakcją bezgotówkową jest też przelew, zlecenie stałe i polecenie zapłaty.

Transakcja gotówkowa. Jak sama nazwa wskazuje jest to transakcja dokonywana przy faktycznym użyciu gotówki. To wpłaty na rachunek i wypłaty z rachunku bankowego lub karty kredytowej. Transakcja gotówkowa może być dokonana w kasie banku, we wpłatomacie (w przypadku wpłaty gotówki) oraz w bankomacie i w kasie, również za pośrednictwem usługi cash back (w przypadku wypłaty gotówki).

Związek Banków Polskich (ZBP). Organizacja zrzeszająca banki w Polsce. ZBP m.in. reprezentuje i chroni wspólne interesy swoich członków, wydaje opinie i ekspertyzy, promuje sektor bankowy i jego usługi, organizuje wymianę informacji pomiędzy bankami,  upowszechnia wiedzę na temat bankowości.